AKREDİTİF EĞİTİMİ
Akreditifte majör ve minör rezerv nedir?
Akreditifte majör rezerv ve minör rezerv, ibraz edilen belgelerdeki uygunsuzlukların önem derecesini anlatmak için kullanılan pratik kavramlardır.
UCP 600'de “majör rezerv / minör rezerv” diye resmi bir sınıflandırma yoktur. Bankalar ve dış ticaret uygulamasında kullanılan değerlendirmelerdir, terminolojideki tanımlamalardır.
Majör rezerv nedir?
Akreditifin şartlarından esaslı birinin yerine getirilmemesi veya bankanın ödeme yükümlülüğünü etkileyen ciddi bir belge uygunsuzluğudur.
Örneğin:
- Akreditif konşimento istiyor, ancak konşimento sunulmuyor.
- Akreditif tutarı USD 100.000, faturada USD 120.000 gösteriliyor ve tolerans yok.
- Akreditif belirli bir yükleme limanı öngörüyor, belgede başka bir liman bulunuyor.
- Akreditif latest shipment date: 15 September diyor, belgede yükleme tarihi 20 September.
- Akreditif teyitli ve vesaik uygun değil; dolayısıyla teyit bankasının ödeme yükümlülüğünü doğuracak şartlar gerçekleşmemiş.
- Akreditifte istenen belge hiç ibraz edilmemiş.
Bunlar genellikle ödeme kararını doğrudan etkileyen rezervlerdir.
Minör rezerv nedir?
Belgenin veya ibrazın akreditif şartlarına teknik veya görece küçük bir açıdan uymaması, ancak bunun ticari işlemin özünü değiştirmemesi durumudur.
Örneğin:
- Belgede bir adresin yazımında küçük bir farklılık,
- Akreditifte istenen ifade ile belgede kullanılan ifade arasında önemsiz bir kelime farklılığı,
- Belgenin düzenlenmesinde küçük bir şekli hata.
“Minör hata” demek, bankanın bunu mutlaka kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez.
UCP 600 açısından banka, belgeleri akreditif şartlarına ve UCP 600'e uygunluk bakımından inceler. Küçük görünen bir hata bile şartlara aykırılık oluşturuyorsa banka bunu rezerv olarak ileri sürebilir.
En önemli ayrım
Şöyle düşünmek daha doğru:
| Majör rezerv | Minör rezerv | |
|---|---|---|
| Niteliği | Esaslı uygunsuzluk | Daha çok teknik/şekli uygunsuzluk |
| Ödemeye etkisi | Genellikle ciddi | Duruma göre değişebilir |
| Banka rezerv koyabilir mi? | Evet | Evet |
| UCP 600'de resmi sınıf mı? | Hayır | Hayır |
| Amir kabul ederse | Ödeme mümkün olabilir | Ödeme mümkün olabilir |
Akreditif açısından asıl önemli olan
Aslında bankacılık uygulamasında “Bu rezerv majör mü, minör mü?” sorusundan daha önemli soru şudur:
“Bu uygunsuzluk, akreditif şartlarına göre gerçekten bir discrepancy (rezerv) oluşturuyor mu?”
Çünkü bir rezervin minör olduğu düşünülse bile, amir banka/amir tarafından kabul edilmediği sürece ödeme yapılmayabilir.
ÖRNEK
Bu bir günlük fark ticari açıdan çok küçük görünebilir. Fakat akreditif şartı kesin olduğundan “minör hata” diyerek otomatik olarak görmezden gelinemez. Banka bunu rezerv olarak değerlendirebilir.
Rezervlerin teyitli akreditif açısından önemi
Rezervlerin teyitli akreditif açısından önemi çok büyüktür;
Teyit bankası, uygun bir ibraz karşılığında kendi teyit yükümlülüğü çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlüdür. Ancak rezervli ibrazda, rezervin niteliğinden bağımsız olarak, teyit bankasının ödeme yapıp yapmayacağı ayrıca değerlendirilir.
* Minör rezervlere örnek ise yazım hataları olabilir.